Në këtë ditë – 27 shtator, sipas kalendarit ortodoks, shënohet Lartësimi i Kryqit të Nderuar dhe Jetëdhënës, i njohur në popull si Krstovden (Dita e Kryqit).
Krstovden është një festë kur agjërohet "për kryqin". Gratë e moshuara shkojnë në kishë, ku prifti shpërndan tufa lulesh që ruhen "për shëndet" dhe si "ilaç kundër syrit të keq" (Buletini i Muzeut Etnologjik; Shkup 1960).
Kjo festë vjen në periudhën kur vera gradualisht ia lë vendin vjeshtës. Në traditën bujqësore, është koha e përfundimit të një pjese të punëve në fushë, të korrave dhe përgatitjes për ciklin e vjeshtës dhe dimrit.
Në këtë ditë në rajonin e Shkupit, një prift lexonte lutje për të korra të pasura dhe bekonte farërat për mbjelljen e re. Kur fillonte mbjellja, bujku hidhte fillimisht farën e bekuar, me besimin se kjo do të siguronte një rendiment të lartë. Në zonën e Shkupit, me Krstovden shënohej edhe fillimi i vjeljes së rrushit (Fjalori i mitologjisë popullore maqedonase; Tanas Vrazhinovski; 2002).
Në kulturën tradicionale, festat e mëdha nuk ishin vetëm ditë kushtuar kremtimeve kishtare. Ato ishin pikë referimi në ciklin vjetor – momente kur njerëzit njihnin ndryshimin e natyrës dhe harmonizonin jetën e tyre të përditshme me ritmin e vitit.